پنج شنبه, 28 بهمن 1395 ساعت 10:56

علم "لحن شناسی حدیث" در حوزه علمیه تاسیس شود

 

یکی از شان های حدیث، جایگاه آن در منظومه احادیث از حیث مضمونی و همخوانی با آن مجموعه از حیث فکری است؛ ضرورت دارد که حوزه علمیه به تاسیس چنین فنّی یعنی "فنّ لحن شناسی حدیث" اقدام ورزد.

 

در درس خارج:

 

علیرغم اهمیت و اصالت علم به این جایگاه، ولی جای آن در حوزه های علمیه خالی است و مطالعه ای نسبت به آن صورت نمی گیرد و نتایج آن در اجتهاد ملحوظ و منظور نمی گردد.

 

این جایگاه شناسی مضمونی و گرایشی هر حدیث در منظومه احادیث، خود یک درایة الحدیث است، ولی البته این غیر درایة الحدیث معروف است که به تصنیف ها و تقسیم هایی نسبت به حدیث دست می زند.

 

هر چند درایة الحدیث رایج، فایده های خوبی دارد ولی روشی برای راه یابی به اعماق معنایی و مضمونی احادیث در اختیار قرار نمی دهد.

 

فنّ لحن شناسی حدیث، نوع دیگری از درایة الحدیث است که اهمیت بیشتری دارد و اهل بیت عصمت و طهارت (ع) ایجاد آن را در اصحاب دنبال می کردند تا اصحاب به لحن آنها در احادیث و کلماتشان راه یابند.

 

امامان (ع) اصحاب خود را بر اساس قدرت این نوع از درایة الحدیث لحن شناسانه، مرتبه بندی می کردند.

 

اصحاب، با داشتن این مهارت و معرفت می دانستند که یک حدیث از چه خاستگاهی بر می خیزد و به کجا نظر دارد.

 

مؤلفه های لحن شناسی حدیث

 

لحن شناسی حدیث، سرفصل ها و مؤلفه هایي مانند واژگان شناسی حدیث (که این در اجتهاد همواره وجود داشته و فعال است و چیز تازه ای نیست)، حدیث

خوانی، محیط شناسی فقهی حدیث و محیط شناسی اجتماعی حدیث دارد.

 

حدیث خوانی

 

مؤلفه حدیث خوانی، تبحر و مهارت نسبت به حدیث را در انسان ایجاد می کند؛ از این طریق، مذاق شناسی حدیث، ادبیات شناسی حدیث، مفاهیم شناسی حدیث و واژگان شناسی حدیث به صورت دقیق تری به دست می آید.

 

فعالیت حدیث خوانی در حوزه غائب است؛ اکنون بر اساس هر مساله در دست بحث، روایت های آن مساله، در کتب فقهی دیده می شود.

 

گاه به کتاب های روایی هم مراجعه صورت می گیرد که اگر هم این مراجعه انجام بگیرد کافی نیست.

 

یعنی اگر شما حتی به تهذیب و استبصار و.. هم مراجعه کنید کافی نیست؛ زیرا صرفا از مساله فقهی به سمت حدیث می روید و فرصت آمدن از فضای کلان و معنادار حدیث به سمت مساله فقهی را در اختیار ندارید.

 

ما باید فصلی را به عنوان حدیث خوانی به صورت مستقل باز کنیم و ایجاد مهارت از این رهگذر نسبت به حدیث را زمینه سازی نماییم.

 

باز کردن فصل جدیدی به نام حدیث خوانی، برکاتی دارد از جمله اینکه ادبیات امامان را آشنا شویم و دوم به خاستگاه های مضمون ساز و لحن ساز کلام امامان (ع) آشنا می شویم.

 

محیط شناسی فقهی حدیث

 

آیت الله مبلغی خاطرنشان کرد: شناخت محیط فقهی اهل سنت که حدیث امامان (ع) در آن وارد شده، به این معنی است که رابطه و نسبت بین احادیث امامان و احادیث در دست اهل سنت از یک طرف و نسبت آن ها با فقه و اقوال اهل سنت از سوی دیگر را تحلیل کنیم و بشناسیم.

 

محیط شناسی اجتماعی حدیث

 

شرایط اجتماعی امامان، بخشی از آن سیاسی بوده است و برخی فرهنگی و برخی اجتماعی، اگر شناخت به این شرایط انجام گیرد و رابطه حدیث با آن برقرار گردد فهم حدیث و ظرائف نهفته در آن دقیق تر صورت می گیرد و به مراد امامان واصل تر و نزدیک تر می گردیم.

 

این یک تلاش درایة الحدیثی مضمون گرا است که افق هایی را فراروی ما باز می کند.

 

اکنون چنین چیزی وجود ندارد، ما باید قبل از ورود به اجتهاد، باید یک تبحر حدیث شناسانه درایه ای از این سنخ داشته باشیم.

 

 

 

 

بازدید 12556 بار

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.